12 I - 19 II 2012 Drukuj E-mail

 

Maria SignorelliPrzez wiek XX. Sztuka i teatr Marii Signorelli

Maria Signorelli, lalkarka, urodzi豉 si w 1908 r. w Rzymie; tam瞠 zmar豉 w 1992 r. Nale瘸豉 do najwybitniejszych tw鏎c闚 teatralnych we W這szech i Europie XX wieku. Wychowa豉 si w latach dwudziestych w salonie artystyczno-literackim swoich rodzic闚. Jej matk by豉 υtyszka Olga Re郾iewicz, zaprzyja幡iona z europejskimi artystami i lud幟i teatru, w tym z wielk w這sk aktork Eleonor Duse, o kt鏎ej napisa豉 wci捫 cytowan, t逝maczon na wiele j瞛yk闚 biografi. Jej ojciec, lekarz rentgenolog Angelo Signorelli, by jednym z pierwszych we W這szech kolekcjoner闚 sztuki wsp馧czesnej.

Po uko鎍zeniu liceum klasycznego Maria Signorelli zapisa豉 si na rzymsk Akademi Sztuk Pi瘯nych; w czasie studi闚 cz瘰to odwiedza豉 pracowni scenografii sto貫cznego Kr鏊ewskiego Teatru Operowego, w kt鏎ej tworzy Nicola Benois. Poci庵a造 j rysunek, kolor, teatr; postanowi豉 pokaza postaci literackie jako przej皻e b鏊em istnienia lalki, czyli plastyczne rze嬌y z p堯tna i innych tanich materia堯w. Pierwsz wystaw lalek Maria Signorelli mia豉 w 1929 r. w Rzymie; nast瘼ne - w 1930 r. w Pary簑 i w 1932 r. w Berlinie. 字odowisko artystyczne przyj窸o je 篡czliwie. Wkr鏒ce zacz窸a projektowa r闚nie kostiumy, scenografie i marionetki poruszane r瘯 aktora. Na pocz徠ku lat czterdziestych jej osobowo嗆 artystyczna by豉 ju ukszta速owana. W 1947 r. za這篡豉 Teatr Marionetek, prawdziwy teatr artystyczny w miniaturze, dla kt鏎ego - jak dla teatr闚 w Rosji na pocz徠ku XX wieku - kompozytorzy pisali muzyk, malarze tworzyli scenografie, a Maria z niezawodnym talentem wymy郵a豉 postacie, cz瘰to maj帷e pierwowzory literackie. Jej teatr animacji cieszy si du篡m uznaniem, widzowie rozpoznawali bowiem w prze篡ciach marionetek swoje z逝dzenia, niepokoje i nadzieje.

Powo豉na w sk豉d 安iatowej Rady Mi璠zynarodowej Unii Teatru Lalek (UNIMA), Maria Signorelli za這篡豉 jego w這ski o鈔odek, kt鏎ego d逝go by豉 prezesem honorowym. Stworzy豉 164 przedstawienia i przesz這 dwa tysi帷e marionetek z r騜nych materia堯w. Z prac w teatrze 陰czy豉 prac naukow: pisa豉 ksi捫ki, wyk豉da豉 na Uniwersytecie Bolo雟kim, z g喚bok znajomo軼i przedmiotu przygotowywa豉 wystawy z dziej闚 teatru animacji, pokazuj帷 na nich r闚nie swoje zbiory

By豉 artystk, 陰cz帷 talent tw鏎czy z powag intelektualistki 鈍iadomej powinno軼i etycznych teatru i kultury.

Patrizia Veroli


Kolekcja Signorelli

Sztuka i teatr Marii SignorelliHistoryk teatru animacji Remo Melloni zauwa篡, 瞠 Maria Signorelli by豉 pierwsz we W這szech kolekcjonerk systematycznie zbieraj帷 kukie趾i i marionetki. Opr鏂z starych lalek - emerytowanych aktor闚, kt鏎zy zeszli ze sceny - 鈍iadomie gromadzi豉 materia造 pozwalaj帷e odtworzy ich role: scenariusze, scenografie, rekwizyty, afisze, a tak瞠 - teatr animacji jest przecie sztuk objazdow - skrzynie. Skrzynie na ca貫 lalki i cz窷ci zamienne (g這wy, r璚e, nogi, kostiumy, obuwie, dekoracje). Otwierano je przy okazji zmiany scenografii czy przedstawienia lub wskutek uszkodze doznanych przez lalki podczas gwa速ownych walk na scenie.

Cz窷 Kolekcji pochodzi z wymiany z zabawkarzami i lalkarzami poznanymi podczas podr騜y teatralnych i naukowych (tak Maria Signorelli pozyska豉 m. in. marionetki Speibl i Hurvinek s豉wnego lalkarza Josefa Skupy wed逝g projektu rze嬌iarza Karela Nosaka i kukie趾i w kszta販ie gwiazdy z krakowskiego Teatru Groteska); cz窷 - z darowizn i zakup闚. Z pomoc przypadku uda這 si uratowa oko這 200 ma造ch, gipsowych, trieste雟kich marionetek z pocz徠ku XX wieku wraz ze scenografiami i mebelkami. Przypadek te pozwoli zgromadzi przedmioty towarzysz帷e dzia豉lno軼i teatr闚, w tym s豉wnej w 鈍iecie legendarnej sceny artystycznej Teatro dei Piccoli [Teatru Dzieci] kierowanej od 1914 a do roku 鄉ierci przez antreprenera Vittorio Podrekk (1883-1959). Z Teatru Podrekki pochodzi 120 du篡ch (75 cm - 120 cm) lalek wraz z horyzontami i szkicami scenograficznymi cenionych artyst闚; uzupe軟iaj je teksty, ksi璕i rachunkowe itd.

W przekonaniu Marii Signorelli teatr animacji nie ust瘼uje znaczeniem teatrowi aktor闚 i tancerzy z krwi i ko軼i. Dlatego te wytrwale gromadzi豉 鈍iadectwa kunsztu lalkarzy. Pami耩 o nim zanika, poniewa w teatrze lalek - teatrze ubogim, teatrze ludu - stosuje si tanie materia造. Wykonane z nich przedmioty szybko si rozpraszaj, a potem ulegaj zniszczeniu. W Kolekcji Signorelli znajduj si lalki tak wybitnych artyst闚 jak bolo鎍zyk Emilio Frabboni (1880-1952), zabawkarze z rodu Campogallianich, wenecjanin Emilio Zago (1852-1929). Do najcenniejszych eksponat闚 nale篡 Pulcinella s造nnego Ghetanaccia (Gaetana Santangela 1782-1832), najwi瘯szego w這skiego lalkarza XIX wieku, s造nnego z satyr na Pa雟two Ko軼ielne, kt鏎e przed zjednoczeniem W這ch w 1861 r. obejmowa這 鈔odkow cz窷 P馧wyspu Apeni雟kiego.

Mari Signorelli interesowa造 wszystkie style i pr康y (symboliczny, ludyczny, elitarny, ludowy) sztuki animacji. Z tego powodu w jej zbiorach znajduj si r闚nie eksponaty zwi您ane z tradycj chi雟kiego, tajskiego, malajskiego, jawajskiego i balijskiego teatru cieni.

Licz帷a kilka tysi璚y eksponat闚 Kolekcja Signorelli dzieli si na: Zbi鏎 Podrekki (marionetki, scenografie, szkice, dokumenty) oraz sekcje: Marionetki z Triestu wraz ze scenografiami i meblami (pocz徠ek XX w.); Marionetki w這skie (XIX i XX w); Kukie趾i i marionetki zagraniczne (XX w.); Marionetki w這skie (XVIII w.); Kukie趾i w這skie (XIX i XX w.); Kukie趾i i marionetki do zabawy (XX w.); Lalki sycylijskie, apulijskie, neapolita雟kie; Teatr cieni; Marionetki wschodnie i Vajang; Maski; Orkiestra marionetek (W這chy, pocz徠ek XX w.); Nagie marionetki; Scenografie do przedstawie kukie貫k i marionetek; Afisze przedstawie i festiwali; Siedem skrzy na narz璠zia, kostiumy i akcesoria; Instrumenty muzyczne; Teksty sztuk - w tym r瘯opisy (XIX i XX w.); Teatrzyki, scenografie i postacie z papieru z arkuszami do monta簑; Teatrzyki - zabawki; Kukie趾i i marionetki Marii Signorelli; Lalki; Publikacje w這skie i zagraniczne o historii teatru animacji i jego technikach; W這skie i zagraniczne wydania bajek z tr鎩wymiarowymi ilustracjami (XX w.); Szopki.

www.collezionemariasignorelli.it


Moja Matka Lalkarka

Sztuka i teatr Marii SignorelliNajpierw robi wra瞠nie kolory, fantazja, r騜norodno嗆 kszta速闚, pomys堯w, rozwi您a; potem zwiedzaj帷y si wzrusza, bo lalki - co mo瞠 zaskoczy - maj osobowo嗆 i 篡j, cho wymagaj animacji.

To prawda, 瞠 zrobione s z ga貪ank闚, papieru, sznurk闚: ich aksamitne w這sy jednak si ko造sz jakby falowa造 na wietrze, ich twarze z papier maché o篡waj, jakby p造n窸y w nich limfa i krew. 砰j podw鎩nym, ukrytym 篡ciem, kt鏎e Maria Signorelli wydobywa na powierzchni. Jej natchnieniem by造 nie tylko teksty, muzyka, gra aktor闚, lecz tak瞠 - a nawet przede wszystkim - codzienne przedmioty, kt鏎e z czarodziejsk moc podporz康kowywa豉 swym 篡czeniom i woli. Zwyk druciak do zmywania t逝szczu przemienia豉 w natapirowan peruk eleganckiej damy; stary, pruj帷y si 鄴速y golf - w mi瘯kie g瘰ie pi鏎a; du瞠, czarne guziki od kurtki - w wy逝piaste, zwilgotnia貫 oczy 瘸by.

Lalki graj帷e w Ameryce i Australii, Brazylii i Szwecji, Chinach i Rosji, Egipcie, Francji, Polsce, zapisa si r闚nie w historii w這skiego teatru XX wieku.

Znani re篡serzy - Lina Wertmiiller, Silvano Agosti - stawiali pierwsze kroki w teatrze animacji; znani aktorzy - Carlo Verdone, Stefano Sattaflores - poruszali lalki i u篡czali im g這su; malarze i scenografowie Toti Scaloja, Paolo Tommasi, Emanuele Luzzati - tworzyli dla lalek nowatorskie sceny; kompozytorzy - Lidia Ivanova, Ennio Morricone, Alberto Pomeranz, Ennio Porfino, Roman Vlad - pisali dla nich muzyk.

W czarodziejskiej pracowni i czarodziejskim domu Marii Signorelli mieszka造 przer騜ne postacie: jedne spogl康a造 z szafy, drugie si wylegiwa造 na krzes豉ch i sto豉ch, trzecie wpatrywa造 si w go軼i zza szyb - i go軼ie si rozmarzali.

Niniejsz wystaw sk豉damy ho責 jednocze郾ie m康rej i naiwnej sztuce Marii Signorelli. Przychodzimy na ni dla wzrusze i spotkania z wielk artystk.

Giuseppina Volpicelli

Sztuka i teatr Marii Signorelli
Sztuka i teatr Marii Signorelli
 

Istituto Italiano di Cultura VarsaviaWernisa wystawy: 12 stycznia 2012, godz. 17.00


 

Sztuka i teatr Marii Signorelli
Sztuka i teatr Marii Signorelli
wernisa
wernisa

fot. Bogumi Gudalewski   

film Lalki z Rzymu
廝鏚這: TVP Bia造stok