Nasz BTL. Festiwale Drukuj E-mail

Nie tylko dla lalkarzy  

Teatralne wydawnictwa jubileuszowe zazwyczaj najlepiej prezentuj si na regale. I nie chodzi nawet o ich format i obj皻o嗆. O tym, 瞠 takie ksi捫ki trafiaj raczej na p馧k ni do r瘯i, decyduje najcz窷ciej to, 瞠 nie ma w nich co czyta. Przewa積ie nie proponuj one czytelnikowi wi璚ej ni zbi鏎 wielkoformatowych zdj耩, reprodukcje kilku ciekawych archiwali闚, gar嗆 wspomnie i du穎 podzi瘯owa. Czasem zawieraj te statystyczne podsumowania sezon闚, rzadko kiedy s one jednak opracowane lepiej ni w oficjalnych rocznikach. Aby si z nimi zapozna, z regu造 wystarczy jedno, mo瞠 dwa kartkowania.

Nasz BTL. FestiwaleInaczej z Festiwalami Bia這stockiego Teatru Lalek. Nie jest to, owszem, ksi捫ka jubileuszowa sensu stricto, chocia zosta豉 opublikowana pod szyldem Nasz BTL w ramach serii zapocz徠kowanej z inicjatywy dyrektora Jacka Malinowskiego dwa lata temu z okazji sze嗆dziesi璚iolecia sceny (po zbiorze wspomnie - 2013 i podsumowaniu dw鏂h sezon闚 jubileuszowych - 2014). Jej premiera odby豉 si - nieprzypadkowo - w przedostatnim dniu mi璠zynarodowego przegl康u „Metamorfozy Lalek" (17-24 czerwca br.), kt鏎y w swoich za這瞠niach nawi您uje do festiwali organizowanych przez BTL w latach siedemdziesi徠ych i osiemdziesi徠ych.

Przygotowany pod redakcj Karola Suszczy雟kiego i zaprojektowany przez Giedrė Brazytė tom przedstawia histori trzech bia這stockich festiwali i ich kolejnych edycji: Og鏊nopolskiego Konkursu Solist闚 Teatru Lalek (1972, 1973, 1975), Festiwalu Lalkarzy (1977, 1980) i Og鏊nopolskich Spotka Teatr闚 Lalek (1984, 1987, 1989). Gromadzi zar闚no wspomnienia organizator闚 i uczestnik闚, jak i pisane z dzisiejszej perspektywy podsumowania i om闚ienia, rozmowy z artystami, a tak瞠 kilka przedruk闚. Towarzysz im wybite wersalikami cytaty z archiwalnych materia堯w prasowych, kt鏎e komentuj, a czasem w zaskakuj帷y spos鏏 kontrapunktuj g堯wny wyw鏚. Opr鏂z zdj耩 ze spektakli w ksi捫ce znalaz這 si wiele fotografii ze zbior闚 prywatnych, cz窷ciowo ze wzgl璠u na szczup這嗆 dokumentacji (zw豉szcza z pocz徠ku lat siedemdziesi徠ych), ale ten brak okaza si korzy軼i - kadry z foyer, a nawet zza kulis pozwalaj lepiej poczu gor帷 atmosfer festiwali. Wa積ym uzupe軟ieniem tomu jest aneks z kompletnym programem kolejnych imprez i szczeg馧owymi informacjami dotycz帷ymi prezentowanych spektakli oraz rzetelnie opracowany indeks osobowy.

Wbrew pozorom Festiwale mog - i powinny - zainteresowa nie tylko historyk闚 teatru, co wi璚ej, nie tylko historyk闚 teatru lalek. Zakre郵ona w ksi捫ce historia bia這stockich imprez to tak瞠 opowie嗆 o wizji kierownika artystycznego BTL-u i za這篡ciela Wydzia逝 Sztuki Lalkarskiej Krzysztofa Raua i jej urzeczywistnieniu. Wielk ide Raua by這 stworzenie festiwalu, kt鏎y by豚y nie tylko przegl康em i konkursem, lecz tak瞠 miejscem wymiany do鈍iadcze, spotkania, a przede wszystkim - 篡wej refleksji nad stanem polskiego lalkarstwa. Wraz z postulatem - dzi nie do pomy郵enia - aby zaproszone zespo造 nie przyje盥瘸造 tylko na czas swojej prezentacji, ale aby bra造 aktywny udzia w ca造m festiwalu. Ten cel uda這 si zrealizowa - przynajmniej raz.

Podczas lektury uderza rozd德i瘯 pomi璠zy entuzjazmem wariackiej zabawy a surowo軼i ocen. Podsumowania kolejnych festiwali to w du瞠j mierze katalogi w徠pliwo軼i i rozczarowa, streszczaj帷ych si w suchym: „rewelacji nie by這". W surowych, a przy tym bardzo rzeczowych komentarzach ujawnia si wysoka samo鈍iadomo嗆 鈔odowiska lalkarzy, kt鏎zy - by mo瞠 st康, 瞠 sami cz瘰to czuj si raczej rzemie郵nikami ni artystami - potrafi nieraz przyjrze si swojej pracy z wi瘯szym dystansem ni ich koledzy z teatru dramatycznego. S康z, 瞠 wielu organizatorom czy recenzentom wsp馧czesnych imprez teatralnych uwa積a lektura Festiwali mo瞠 da szans na weryfikacj swojego - czasem nie do嗆, a czasem zbyt krytycznego - punktu widzenia.

Festiwale stawiaj tak瞠 wa積e pytanie o „gramatyk" (okre郵enie Franciszka Pi徠kowskiego) teatru lalek, a mo瞠 nawet teatru w og鏊e. Mo積a spiera si o to, w kt鏎ym momencie lalkarz przestaje by lalkarzem: kiedy wychodzi zza parawanu, kiedy odrzuca przedmiot, kiedy rezygnuje z budowania formy? Tegoroczni absolwenci WSL-u pokazali w swoich spektaklach dyplomowych (In Treatment, re. ㄆkasz Lewandowski; Kr鏊estwo, re. Piotr Walig鏎ski), 瞠 nawet graj帷 w 篡wym planie, nie trac wysokiej 鈍iadomo軼i teatralnej formy, kt鏎ej, niestety, coraz cz窷ciej brakuje adeptom wydzia堯w dramatycznych. Dzi, gdy z sezonu na sezon lansuje si kolejne wizje teatr闚 „krytycznych" i „artystycznych", warto czasem przypomnie sobie, 瞠 sztuka nie istnieje bez rzemios豉, a dba這嗆 o wysoki poziom warsztatu powinna by priorytetem dla nas wszystkich.

Mateusz 真rawski, „Teatr” 10/2015


Ksi捫ka do pobrania:

Nasz BTL. Festiwale Nasz BTL. Festiwale (35.27 MB)